Mardin'in Kızıltepe ilçesinde zaman zaman patlak veren ve ne yazık ki can kayıplarıyla sonuçlanan aşiret kavgaları, bölgenin köklü ve karmaşık toplumsal yapısındaki derin çatlakları gözler önüne sermektedir. Geleneksel yapıların modernleşme sancılarıyla kesiştiği bu coğrafyada, "boş sebepler" olarak nitelendirilen olayların ardında, yıllanmış husumetler kadar, faiz, tefecilik ve sosyoekonomik yozlaşmanın yarattığı yıkıCı bir zemin bulunmaktadır. Bu makale, Kızıltepe'deki şiddet döngüsünü besleyen temel dinamikleri analiz etmektedir. I. Geleneksel Yapı ve Çatışma Dinamikleri Kızıltepe ve çevresinde aşiret yapısı, hala sosyal düzenin ve bireysel kimliğin önemli bir bileşenidir. Arazi anlaşmazlıkları, su kaynaklarının kullanımı, eski kan davaları ve "namus" gibi geleneksel değerler üzerinden yükselen gerilimler, aşiretler arasında kolaylıkla silahlı çatışmalara dönüşebilmektedir. Aşiret onuru ve rekabeti, bireysel bir anlaşmazlığı hızla kolektif bir düşmanlığa taşıyarak, şiddetin kapsamını ve yıkıcılığını artırmaktadır. Ancak son dönemdeki kavgaların birçoğunun, yüzeydeki nedeni ne olursa olsun, ekonomik baskıların ve toplumsal çözülmenin şiddetlendiği bir ortamda yaşanması dikkat çekicidir. II. Ekonomik Gerilimin Kaynağı: Faiz ve Tefecilik Bölgedeki toplumsal çatışmaların sessiz ancak güçlü bir katalizörü, tefecilik ve yasa dışı faiz mekanizmalarıdır. Ekonomik zorluklar, tarım kredilerine erişim sıkıntısı veya hızlı paraya duyulan ihtiyaç, bölge halkının bir kısmını tefecilerin eline düşürmektedir. > Bu durum, sadece bireysel iflaslara değil, aynı zamanda aşiretler ve aileler arası ilişkilerin zehirlenmesine de yol açmaktadır. Tefecilik borçları nedeniyle el değiştiren araziler, haksız kazanç ve bu borçların tahsili sırasında uygulanan şiddet tehdidi, var olan aşiret gerilimlerini daha da körükleyen yeni bir husumet kaynağı yaratmaktadır. > Tefecilik, yasal zeminin dışında bir "ekonomik güç" oluşturarak, adeta yasa dışı bir iktidar odağı yaratmakta ve bu da toplumsal güveni ve adaleti temelden sarsmaktadır. III. Yozlaşma ve Toplumsal Çözülme Toplumsal yapıda gözlemlenen genel bir yozlaşma, şiddet olaylarının artmasına katkıda bulunmaktadır. Bu yozlaşma; sadece ekonomik etiğin zayıflamasını değil, aynı zamanda hukuka ve devlet kurumlarına olan güvenin azalmasını da içerir. * Hukuka Güvensizlik: Hukuk sisteminin anlaşmazlıkları hızlı ve adil bir şekilde çözme kapasitesine olan inancın zayıflaması, bireyleri ve aşiretleri kendi "adaletlerini" sağlamaya itmektedir. Bu durum, kavgaların hızla kişisel hesaplaşmaya ve silahlı şiddete dönüşmesine zemin hazırlar. * Kültürel Erime: Geleneksel arabuluculuk (kanaat önderleri) mekanizmalarının etkinliğinin azalması ve modern devlet mekanizmalarının tam olarak yerleşememesi, bir "boşluk" yaratmaktadır. Bu boşluk, şiddet kültürünün ve silahlanmanın önünü açmaktadır. IV. Çözüm Yolları ve Barışın Tesis Edilmesi Kızıltepe'deki şiddet döngüsünün kırılması, sadece güvenlik tedbirleriyle değil, aynı zamanda köklü sosyoekonomik reformlarla mümkündür: * Ekonomik Mücadele: Tefecilik ve yasa dışı faizle etkin ve sürekli mücadele, finansal mağduriyetleri ve bunun yol açtığı gerilimleri azaltacaktır. Kırsal kalkınma ve yasal kredilendirme imkânlarının artırılması, halkın bu karanlık yapıların pençesinden kurtarılması için hayati önem taşır. * Adalet ve Güven: Hukuk sistemine olan güvenin yeniden tesis edilmesi, anlaşmazlıkların mahkemeler yoluyla çözülmesini teşvik edecektir. * Toplumsal Barış İnşaası: Aşiret ileri gelenlerinin ve kanaat önderlerinin aktif rol aldığı barış komisyonlarının güçlendirilmesi, can kayıplarıyla sonuçlanan husumetlerin kalıcı barış anlaşmalarıyla sonuçlandırılması için kritik bir role sahiptir. Sonuç olarak, Kızıltepe'de yaşanan trajik olaylar, basit birer aşiret kavgası olmaktan öte, ekonomik yoksunluk, tefeciliğin yarattığı ahlaki çürüme ve hukuka olan güvenin sarsılması gibi derin yapısal sorunların bir yansımasıdır. Bölgede kalıcı huzurun tesis edilmesi için, geleneksel ile modern arasındaki hassas dengeyi gözeten, adaleti ve ekonomik fırsatları önceleyen bütüncül bir yaklaşıma ihtiyaç vardır.
Yazar/Araştırmacı: Süleyman Örnek
Süleyman Kandemir 2 Ay Önce
Hocam tespitleriniz çok güzel ama bu durum her yer için geçerli benim kanaatim temelde ahlak ve eğitim eksikliği bireyin toplumun bir Ferdi olarak yetişmemesi toplumsal kalkınma yerine bireysel kalkınmanın ön plana çıkması ve böylece gelir paylaşımının dengesizleşmesi ve beraberinde pisikolojik çöküntü yani bir bir değer üretemiyor ise ve bir ekonomik döngünün parçası olamıyor ise yaşam pek bir anlam ifade etmiyordur ondandır insan hayatının bu kadar ucuz olması saygıyla kalın okurken zevk aldım
Misafir 2 Ay Önce
Tepitler hepsi doğru; Ama bence en önemlisi ADALET, GÜVEN VE HUKUK MEKANİZMASININ YETERİ VE ZAMANINDA İŞLEVİNİN YERİNENE MİSGETİRİLEMEMESİ....
Mecit Taş 2 Ay Önce
Tespitleriniz doğru acizane şunu eklemek istiyorum maalesef aile olma mefhunu kaybediyoruz çünkü aileden yeterince eğitim görmeyen insanlarımız başıboş amaçsız yetişiyor içinde ne Allah korkusu ne ahiret endişesi olmayan bireyler çıkıyor Ayrıca mevcut sistemin yasaları caydırıcı değil buradan da cesaret alıyor bu şahıslar diye düşünüyorum
Fatih Aslan 2 Ay Önce
Umarım ki bu yazı Mardin'de yaşayan bir çok kitleye ulaşır ve herkes okuduktan sonra kendine düşün payı çıkararak daha çok empati ve adalet üzerine bir yaşam sürdürmelerini canı gönülden diliyorum.. Kaleminize ve emeğinize sağlık Süleyman hocam.
Abdurrahman balinan 2 Ay Önce
Ne zaman ileri gelenler...faiz yiyen tefeci oldu o zamandan beri Kızıltepe kanaat önderleri kayboldu
Bendar Aziz Acar 2 Ay Önce
Kıymetli Süleyman hocam, geçmişte sizin de bir öğrenciniz olarak; hakkaniyetinize inanırım. Ve yerinde ifadelerinizi çok haklı buluyorum, umarım tez vakitte bu sorunların memleketimizde son bularak refaha kavuşabilmesine ortam hazırlanır...